Yapay Zeka ile Yapılan Yedi Dakikalık Sohbetler Komplo Teorilerini Zayıflatıyor

Carnegie Mellon, MIT ve Cornell üniversitelerinden araştırmacılar, dil modellerinin kriz dönemlerinde ortaya çıkan komplo teorilerini çürütme konusundaki etkisini inceleyen kapsamlı bir çalışma yürüttü. Yapılan deneylerde, katılımcıların Google Gemini ile gerçekleştirdiği yaklaşık yedi dakikalık sohbetlerin, statik bilgi formlarına kıyasla komplo teorilerine olan inancı belirgin şekilde azalttığı gözlemlendi.

Araştırmacılar, 2024 yılındaki Donald Trump suikast girişimi ve 2025 yılındaki Charlie Kirk cinayeti sonrasında iki ayrı deney gerçekleştirdi. Katılımcılar, GPT-4o aracılığıyla belirlenen ve söz konusu olaylar hakkında komplo teorilerine inanan kişilerden seçildi. Deney grubundaki kullanıcılar, sistem istemine (system prompt) eklenen doğrulanmış verilerle donatılmış Gemini modelleriyle etkileşime girdi. Kontrol grubuna ise sadece statik bilgi formları sunuldu.

Çalışma, dil modelinin eldeki kanıt miktarına göre taktik değiştirdiğini gösterdi. Trump suikast girişimi gibi hakkında çok az bilgi bulunan olaylarda model, kesin yargılardan kaçınarak Sokrates yöntemiyle kullanıcıyı kendi kanıtlarını sorgulamaya teşvik etti. Charlie Kirk cinayeti gibi daha fazla verinin olduğu durumlarda ise komplo teorilerinin toplumsal zararlarına vurgu yapan daha doğrudan bir yaklaşım sergilendi.

İlk deneydeki sohbetlere katılanların, aylar sonra gerçekleşen farklı olaylarda bile genel komplo anlatılarına daha az eğilim gösterdiği tespit edildi. Ancak araştırmacılar, aynı yöntemlerin kötü niyetli kullanımla komplo teorilerini yaymak için de kullanılabileceği konusunda uyarıda bulunarak, bu teknolojinin çift taraflı bir risk taşıdığını vurguladı.