Avrupa'da Yüzey Ozonu Tehdidi: Sıcak Hava Dalgası Kirliliği Tetikliyor

Avrupa'da yaz aylarında yaşanan rekor sıcaklıklar, Copernicus Atmosfer İzleme Servisi (CAMS) verilerine göre kıta nüfusunun yüzde 50'sinin güvenli olmayan ozon seviyelerine maruz kalmasına neden oldu. Üst atmosferdeki koruyucu ozon tabakasından farklı olarak yüzeyde oluşan bu gaz, güneş ışığı ve yüksek sıcaklıkların tetiklediği kimyasal reaksiyonlar sonucunda ortaya çıkıyor.

Solunum sisteminin derinlerine nüfuz edebilen yüzey ozonu, özellikle astım hastaları ve hassas gruplar için ciddi bir risk faktörü oluşturuyor. Uzmanlar, bu gazı iklim değişikliğinin etkilerini artıran bir süper kirletici olarak tanımlıyor. Fosil yakıtların yakılmasıyla açığa çıkan azot oksitler ve aşırı orman yangınları, ozon oluşumunu hızlandıran temel unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle Milano gibi bölgelerde kaydedilen yüksek konsantrasyonlar, kirliliğin coğrafi sınır tanımadığını ve binlerce kilometre uzağa taşınabildiğini gösteriyor.

Avrupa Birliği'nin hava kalitesi yasaları kapsamında sanayi ve karayolu taşımacılığında önemli adımlar atıldı. 2015 yılından bu yana sanayide kükürt oksit emisyonları yüzde 59, azot oksit emisyonları ise yüzde 39 oranında düşüş gösterdi. Ancak diğer kirleticilerdeki bu olumlu tabloya rağmen, ozon seviyelerinde benzer bir düşüş eğilimi gözlemlenmiyor. İklim krizi nedeniyle sıcak hava dalgalarının daha sık ve şiddetli hale gelmesi, ozon kirliliğiyle mücadeleyi teknolojik ve çevresel açıdan daha karmaşık bir hale getiriyor.